بحث اصلاح قیمتگذاری بنزین در ایران بار دیگر به کانون توجه سیاستگذاران بازگشته است. دولت با اشاره به فاصله قابلتوجه میان هزینه تولید و قیمت فروش بنزین، در حال بررسی تغییر نرخ سوم این حامل انرژی است. این موضوع در حالی مطرح میشود که ناترازی حاملهای انرژی به یکی از تنگناهای اصلی سیاستگذاری در کشور تبدیل شده است.
به باور اقتصاددانان، ریشه اصلی این بحران در تداوم مداخلات دولت و قیمتگذاری دستوری نهفته است. تجربه چند دهه گذشته نشان میدهد که اداره دولتی بازار انرژی به بهبود کارآیی منجر نشده و توأمان با تشدید ناترازی، مصرف را افزایش داده و انگیزه سرمایهگذاری را کاهش داده است. کارشناسان راهکارهایی مانند اصلاح تدریجی قیمتها، شفافیت سیاستگذاری، توسعه زیرساخت CNG و ارتقای بهرهوری مصرف را برای مهار انتظارات تورمی پیشنهاد میکنند.
سیاست چندنرخی میتواند شوک لحظهای افزایش قیمت را تعدیل کند، اما بدون اصلاحات ساختاری و کاهش مداخلات دولتی، احتمال موفقیت بلندمدت این سیاست پایین ارزیابی میشود. سه صاحبنظر اقتصادی در پاسخ به سوالی درباره این موضوع، بر ضرورت بازنگری اساسی در شیوه مدیریت بازار انرژی تأکید کردند.
🤖خلاصه با هوش مصنوعی تهیه شده —تحریریه پالس ایران